Renault Manuel Şanzıman Tamiri

Şanzıman arızaları bir sabah birden ortaya çıkmaz; haftalar, bazen aylar boyunca kendini anlatır. Renault’un enine kutularında bu anlatım genellikle üç başlıktan birinden gelir: hızla birlikte büyüyen bir ses, soğukta zorlanıp motor ısınınca yumuşayan bir vites, ya da park yerinde yavaş yavaş büyüyen bir yağ izi. Üçü de ayrı bir mekanizmayı gösterir ve üçünde de yapılacak işin büyüklüğünü, ne kadar beklendiği belirler.

Ses motor devrine mi, tekerlek hızına mı bağlı

Bir sesi yerine oturtmanın en pratik yolu, neyle birlikte değiştiğine bakmaktır. Diferansiyel ve mil rulmanları tekerlek hızıyla döner; vites değiştirseniz de, gazı kesseniz de devirleri yola bağlı kalır. Bu yüzden hızla birlikte büyüyen ama vitesten vitese değişmeyen uğultu rulman tarafını işaret eder. Ses yalnız belirli bir viteste belirginleşiyorsa, yük o vitesin dişli grubundan geçerken ortaya çıkıyor demektir ve arama alanı daralır. Boştayken duyulup debriyaja basınca kesilen ses ise kutunun içinden değil, ayırma bilyası ve giriş mili tarafından gelir. Bu üç ayrım, şanzımanın inip inmeyeceğini daha yol testinde büyük ölçüde belli eder.

Beşinci vites neden önce teslim olur

Renault’un beş ileri enine kutularında beşinci vites, milin en ucunda, ana yatak aralığının dışında, kapak tarafında durur. Hem en az destekle taşınan dişlidir hem de uzun yolda saatlerce sabit yük altında çalışan vitestir. Zamanla dişlinin üzerinde döndüğü yatak ve senkromeç göbeği boşluk verir; dişli kavramada tam tutulamaz hale gelir ve tork yön değiştirdiği anda, yani gaz kesildiğinde veya yokuş aşağı inilirken yerinden fırlar. Sürücünün beşinci vites atıyor dediği şey budur. Bu aşamada iş çoğunlukla beşinci vites grubunda kalır. Araç böyle kullanılmaya devam ederse aşınan yüzeylerden kopan parçacıklar yağla birlikte dolaşmaya başlar ve bedelini önce diğer rulmanlar öder.

Kutu indikten sonra kararı ne belirler

Şanzımanın araçtan indirilmesi, hasar sığ da olsa derin de olsa aynı işçiliği ister. Bu yüzden kutu açıldığında tek bir parçaya bakıp kapatmayız: dişli yüzeyleri, senkromeç koniklerindeki oturma izi, çatal ve maşon aşınması, millerin eksenel boşluğu ve karterdeki yatak yuvaları birlikte ölçülür. Aşınma tek grupta kalmışsa yalnız o grup yenilenir. Yağa parçacık karışmışsa rulman takımı ve senkromeçler birlikte ele alınır, çünkü dışarıdan sağlam görünen bir rulman da o yağın içinde çalışmıştır. Karterdeki yatak yuvaları açılmışsa revizyonun anlamı azalır; böyle bir araçta test edilmiş çıkma ünite daha sağlıklı bir yol olabilir. Kutu inmeden önce mutlaka baktığımız bir şey daha var: vites kumandası. Kablo ve maşon ayarı kaçmış bir araç, senkromeci yorulmuş bir araçla neredeyse aynı şekilde vites geçirir; bu ikisini ayırmadan söküm kararı vermeyiz.

Aynı işin gerçek bir örneği:

Megane 2 aracımın kronik 5. vitesten atma sorunu için geldim. Usta şanzımanı komple indirmeden, yan kapaktan maşon ve senkromeç setini değiştirerek sorunu çözdü.

Google değerlendirmesi · 6 ay önce

Türkiye’deki Renault parkı alışılmadık biçimde derindir. Broadway ve R19 kuşağı hala yollarda ve bu kuşakta kutu manueldir; iki binli yılların Clio ve Symbol’leri her gün işe gidip gelmeye devam ediyor. Otuz yılı devirmiş bir araçta ilk soru da çoğu zaman tamirin nasıl yapılacağı değil, parçanın bulunup bulunamayacağı olur.

Aynı ailenin yıllarca kullanılması parça tarafını rahatlatır

Renault, Renault JB şanzıman ailesini tek bir modelle sınırlamadı; Clio, Symbol, Megane’in ilk kuşağı, Kangoo, Twingo ve Broadway gibi birbirinden farklı araçlarda yıllarca aynı ailenin türevleri kullanıldı. Bu, eski bir araç için göründüğünden iyi bir haberdir: rulman, keçe, salmastra ve senkromeç halkası gibi aşınma parçaları geniş bir havuzdan gelir, sökülmüş sağlam ünite bulma ihtimali de yüksektir. Zorlanılan yer bu ortak parçalar değil, belirli bir dişli çifti ya da hasar görmüş karterdir. Arama oraya düştüğünde iş uzayabilir, revizyon yerine çıkma ünite kararı da çoğunlukla orada gündeme gelir. Eski kuşak parçası ve test edilmiş çıkma şanzıman Ankara dışına kargoyla gidebildiği için, uzaktan arayan bir sürücüye de parçanın gerçekten bulunup bulunmadığını yola çıkmadan önce söylemeye çalışıyoruz.

Yüksek kilometrede şikayetin kaynağı her zaman kutu değildir

Yılları geride bırakmış bir araçta vites hissinin bozulması için şanzımanın içinde bir şeyin kırılması gerekmez. Çökmüş bir motor veya şanzıman takozu, güç aktarma organlarının gaz verip keserken sallanmasına izin verir; vites kolundaki hareketin bir kısmı bu salınıma gider ve kol yerine tam oturmaz. Yaşlanmış kumanda kabloları, çubuk ve mafsal burçları da aynı hissi üretir. Debriyaj tam ayrılmıyorsa, senkromeç sağlam olsa bile vites cırlar. Bunların hepsi şanzıman inmeden kontrol edilebilir; bu yüzden listenin başında dururlar.

Eski parkta sessizce en çok zarar veren şey ise yağın kendisidir. Enine kutularda yağ, dişlilerin dönmesiyle savrularak üstteki yataklara taşınır; seviye düştüğünde önce en yukarıdaki rulman kuru çalışmaya başlar ve uğultu oradan gelir. Yıllarca seviyesine bakılmamış bir şanzımanda arızanın kökeni sıklıkla burasıdır. Sızıntı küçük görünse bile keçeyi zamanında yenilemek, o aracın kutusunu hiç açtırmadan yıllarca daha yolda tutabilir.