Opel Manuel Şanzıman Tamiri

Opel’de karşımıza çıkan şanzıman arızalarının neredeyse tamamı üç aşamalı bir yol izler ve her aşama bir öncekinin ihmal edilmesiyle başlar. Hangi aşamada olduğunuzu çoğu zaman belirtinin kendisi değil, ne zamandır sürdüğü söyler.

İlk aşamada bozulan ses değil, vites hissidir

Opel’de ilk işaret çoğu zaman kulakla değil elle alınır. Vites kolu yuvasında belirsizleşir, ikinci vites soğukken direnir, geçiş eskisi kadar net oturmaz. Bu aşamanın önemli tarafı şudur: sebebi kutunun içinde olmak zorunda değildir. Vites kumanda kablosunun ayarı, maşon ve mafsal burçlarındaki boşluk ya da çökmüş bir şanzıman takozu aynı hissi üretir ve hiçbiri şanzımanın indirilmesini gerektirmez. Opel F13 ve Opel F17 şanzımanlarında kol boşluğu şikayetinin bu kadar sık gelmesinin sebebi de budur. Ama bu aşamanın ucuz olması beklemenin bedelsiz olduğu anlamına gelmez: kolu tam oturmayan sürücü her geçişte vitesi biraz zorlar, senkromeç konisi olması gerekenden erken yorulur. Ertelenen ucuz bir ayar, pahalı bir senkromeç işine dönüşür.

İkinci aşamada ses gelir, konu rulmana geçer

Uğultunun kaynağı çoğu zaman kırılan bir diş değil, ölçüsünü çok küçük bir farkla yitirmiş bir rulmandır. Sağlam bir rulmanda bilye ile yuva arasında ince bir yağ filmi vardır ve yük bu filmin üzerinden taşınır; film inceldikçe yüzeyler birbirine yaklaşır, önce gözle görülmeyen izler, sonra duyulabilir bir titreşim oluşur. Sesin hıza bağlı olmasının sebebi de budur: rulman yol hızıyla döner, motor deviriyle değil. Bu noktadan sonra arıza kendini besler; yüzeyden kopan metal tozu yağa karışır, yağ onu kutunun içinde dolaştırır ve aynı yağa güvenen diğer rulmanlar da sırayla aynı yoldan geçer. Opel M32 şanzımanında hızlandıkça büyüyen uğultunun karşılığı tam olarak budur ve erken gelen araçta iş çoğunlukla rulman takımıyla, dişli takımına dokunulmadan kapanır. Opel F17 şanzımanında aynı mekanizma beşinci vitesin çevresinde toplanır: dişlinin üzerinde döndüğü yatak boşluk verdikçe dişli kavramada tutulamaz hale gelir ve tork yön değiştirdiği anda, yani gaz kesildiğinde vites kendiliğinden atar.

Üçüncü aşamada soru artık parça değil, ölçüdür

Bir noktadan sonra yeni parça takmak sonucu değiştirmez, çünkü yeni rulmanı ölçüsünde tutacak yüzey kalmamıştır. Uzun süre boşlukla çalışan bir rulman oturduğu yuvayı döver ve ovalleştirir, mil yüzeyinde de iz bırakır. Bu yüzden açılan bir kutuda tek bir parçaya bakıp kapatmıyoruz; rulman yuvalarının ölçüsü, mil yüzeylerindeki izler ve senkromeç koniklerinin oturması ayrı ayrı kontrol edilir. Aşınma tek gruptaysa işi o grupla sınırlı tutarız. Yağa metal tozu karışmışsa dışarıdan sağlam görünen rulmanlar da aynı tozun içinde dönmüştür; onları yerinde bırakmak işi kısa sürede geri getirir. Komple revizyon ile test edilmiş çıkma ünite arasındaki karar genellikle tam burada gündeme gelir; bu kararı tek başımıza vermiyoruz, sökümde ne görüldüğünü anlatır ve iki yolun da ne anlama geldiğini konuşuruz.

Opel’de en çok sorulan sorunun fiyat olmasının cevabı bu üç aşamadadır. Aynı belirtiyle gelen iki araçtan biri rulman takımıyla çıkar, diğeri yatak yuvası ölçümüyle; ikisi aynı iş değildir. Telefonda rakam vermememizin sebebi budur.

Bir şanzıman kodunun sürücüler arasında isim yapması sık görülen bir şey değildir; çoğu marka için kutunun adı yalnız tamircinin bildiği bir ayrıntı olarak kalır. Opel’de ise Opel M32 şanzımanı ve onun arkasından Opel F17 şanzımanı bu eşiği aştı. Bunun neden olduğunu bilmek, duyduğunuz bilgiyi yerine oturtmayı da kolaylaştırır.

Bir kodun isim yapması aslında ne anlatır

Bir arıza ancak yeterince tekrar ederse isim yapar. Farklı modellerde, farklı motorlarda ve birbirinden uzak kilometrelerde aynı şikayetin aynı parçadan gelmesi, o kutunun belirli bir noktada diğerlerinden daha erken yorulduğu anlamına gelir. Opel M32 şanzımanında bu nokta rulmanlardır ve şikayet neredeyse her zaman aynı cümleyle gelir: hızlandıkça büyüyen uğultu. Opel F17 şanzımanında tekrar eden nokta beşinci vites bölgesidir. Her araçta başka türlü çıkan dağınık arızalar isim yapmaz; tekrar eden arızalar yapar. Teşhis açısından bu kötü değil, iyi bir haberdir: tekrar eden bir kalıp aranacak yeri baştan daraltır. Ama aynı ün ters yönde de çalışır. Altı ileri kutulu bir Opel’den gelen her uğultu bu kutunun hanesine yazılır; oysa tekerlek rulmanı, aks ve hatta lastik de uğultu yapar. Sesin vitesten vitese değişip değişmediği, debriyaja basınca kesilip kesilmediği ve yol hızıyla mı motor deviriyle mi yükseldiği bu ayrımı daha yol testinde büyük ölçüde yapar. Gereksiz sökümü önleyen şey tam olarak bu birkaç sorudur.

Adını duymak revizyon demek değildir

Sürücülerin en çok çekindiği şey, kodun adını duyduklarında işin doğrudan komple revizyona gideceğidir. Sahada durum böyle değildir. Aynı ad altında birbirinden çok farklı büyüklükte işler vardır: erken aşamada rulman takımı ve keçelerle kapanan bir onarım da, mil yüzeyinin ve yatak yuvalarının ölçüye girdiği bir revizyon da aynı kodla anılır. Farkı yaratan kodun kendisi değil, sesin ne kadar süredir dinlendiğidir. Bu yüzden kutunun adını bilmek tek başına ne bir teşhistir ne de bir fiyat. Kod hangi parçaların listede olduğunu söyler; aşamayı ise belirtinin tarifi ve söküm söyler. Kodunu bilerek arayan bir sürücüyle de hiç bilmeyen bir sürücüyle de işe aynı yerden başlamamızın sebebi budur: önce belirtiyi dinler, sonra aynı sesi yol testinde kendimiz duyarız.

Parça bulunurluğu konusunda gerçek bir örnek:

Opel Movano aracımın parçası yok dediler, kime gitsem bulunmadı. Semih usta ve Hilmi usta parçayı bulup şanzımanımı temiz şekilde topladılar.

Google değerlendirmesi · 11 ay önce