Honda Manuel Şanzıman Tamiri

Honda’da şanzıman arızası çoğu markadakinin tersi bir sırayla ilerler. Alışılmış olan, önce bir ses duyulması ve sonra geçişin bozulmasıdır. Honda’da ise ilk sinyal neredeyse her zaman geçişte çıkar, ses çok daha sonra gelir. Bu sıra bilinmezse en erken uyarı kaçırılır ve araç bize, ucuz aşama çoktan geçilmişken gelir.

İlk sinyal sesten değil, vites kolundan gelir

Yeni başlayan şikayet genellikle şudur: araç soğukken 2. vites geç oturur, kolu biraz beklettiğinizde girer, motor ısındıktan sonra sorun kaybolur. Senkromeç halkasının işi, farklı hızlarda dönen iki parçayı sürtünerek aynı hıza getirmektir ve bunu yapabilmesi için aradaki yağ filminin kenara kaçabilmesi gerekir. Yağ soğukken koyulaştığında film geç kaçar, kol da geç oturur. Araç ısındıkça hafifleyen sertlik bu tarafı gösterir. Her sıcaklıkta aynı kalan sertlik ise başka bir şey söyler: ya senkromeç konisi aşınmıştır ya da vites kumanda ayarı bozulmuştur. Bu iki ihtimalin maliyeti birbirinden çok farklıdır, ayrımı da tahminle değil yol testiyle yapılır.

Şikayet tek bir vitese yerleşince senkromeç konuşuyor demektir

Zamanla sertlik tüm viteslerde değil, belirli bir viteste toplanır. Honda’da bu genellikle 3. vitestir ve sebebi kutunun zayıf olması değil, aracın nasıl kullanıldığıdır. Honda motorları yüksek devirde çalışmayı sever; 2. vitesten 3. vitese geçiş de devir farkının en büyük olduğu geçiştir. Senkromeç halkası bu farkı her seferinde sürtünerek kapatır ve fark büyüdükçe halkadan alınan pay da büyür. Halkanın dişleri yuvarlandığında vites artık tam kilitlenmez. Önce yalnız hızlı geçişte çatırdar, sonra yavaş geçişte de yapmaya başlar, en sonunda gaz kesilince kendi kendine boşa atar. İyi haber şu: aşınma tek viteste kalmışsa yalnız o grup yenilenir, kutunun tamamına dokunmak gerekmez. Honda’da erken gelmenin karşılığı tam olarak budur.

Ses tarafına geçtiğinde iş artık yatak tarafındadır

Geçiş şikayeti sürerken araya uğultu girdiyse zincir bir halka ilerlemiş demektir. Honda’da bu ses en sık yüksek hızda ve 5. viteste fark edilir, gaz kesildiğinde hafifler. Yatak boşluk verdiğinde taşıdığı mil ekseninden kayar; dişliler artık yüzeyin tamamıyla değil, dişin bir kenarıyla temas etmeye başlar. Temas alanı küçüldükçe aynı tork daha dar bir yüzeye biner ve aşınma kendi hızını artırır. Bu arada kopan ince metal tozu yağa karışır, aynı yağın yağladığı diğer yatakları da aşındırmaya başlar. Zincirin nereye kadar gittiği kutu açılmadan bilinmez; biz de açmadan rakam vermeyiz. Sökümde ne görüldüğünü anlatır, komple revizyon ile test edilmiş çıkma ünite arasındaki kararı birlikte veririz.

Honda manueliyle ilgili sahada en çok karşılaştığımız yanlış, şanzıman yağının sıradan bir bakım kalemi sanılmasıdır. Çoğu markada bu büyük ölçüde doğrudur. Honda’da değildir. Honda’da yağ hem arızanın sebebi olabilir hem de kutu açılmadan önce elimizdeki en iyi teşhis aracıdır; bu yüzden bir Honda’ya baktığımızda ilk bakılan yerlerden biridir.

Honda’nın senkromeci yağın katkısına göre çalışır

Honda, manuel şanzımanları için kendi tarif ettiği manuel şanzıman yağını ister ve bu bir pazarlama tercihi değildir. Senkromeç halkasının görevi sürtünmektir; halka ile koni arasındaki yağ filminin ne kadar çabuk kenara kaçacağı, yağın kıvamına olduğu kadar içindeki katkıya da bağlıdır. Ağır dişli yağı adı üstünde dişliyi korumak için yapılır, filmi kolay bırakmaz. Böyle bir yağ Honda kutusuna konduğunda dişli tarafı memnun olur ama senkromeç tarafı zorlanır: vites soğukta geç oturur, kol ağırlaşır, sürücü zamanla bunu aracın karakteri sanmaya başlar. Aracın geçmişinde iyi niyetle yapılmış tek bir yanlış yağ değişimi, yıllar sonra şanzıman arızası gibi görünen bir şikayet üretebilir. Bu yüzden ikinci elden alınmış bir Honda’da yağın geçmişini de soruyoruz.

Yanlış yağın faturası önce geçişte, sonra parçada çıkar

Zorlanan geçiş yalnızca rahatsız edici değildir, ölçülebilir bir bedeli vardır. Sürücü kolu her zorladığında senkromeç halkasına binen yük artar ve halka olması gerekenden erken yorulur. Yani ucuz bir yağ hatası, birkaç yıl sonra senkromeç işçiliği olarak geri döner. Aynı mantık seviye tarafında da işler: aks keçesinden sızan az miktardaki yağ uzun süre fark edilmez, ama seviye düştükçe yatakların üzerindeki film incelir ve asıl hasar orada hızlanır. Sızıntı önce arızanın sonucu olarak başlar, bir süre sonra arızanın sebebine dönüşür. Park yerindeki küçük lekenin neden ciddiye alındığının cevabı budur. Yağın kendisi de bize konuşur: rengi, kokusu ve içindeki metal tozu, kutuyu açmadan önce ne bekleyeceğimizi söyler. Kimi Honda’da şikayetin karşılığı doğru yağ ve doğru seviyeden ibaret çıkar. Bunu söylemek de işimizin parçasıdır; sökülmesi gerekmeyen bir şanzımanı sökmek değil.